"Ở Mỹ, muốn nâng cao tiền học, phải với đại diện sinh viên họp và thống nhất mang nhà trường, điều này được ghi trong điều lệ hoạt động. tại sao ở Việt Nam lúc coi giáo dục là hợp đồng nhà sản xuất thì sinh viên không được quyền hỏi", bạn đọc Lan Hương đặt vấn đề.
Sau bài viết gây xôn xao dư luận của giáo viên Phạm Thanh Long ở Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội về việc nâng cao học phí, VnExpress tiếp diễn nhận được san sớt của độc giả Nguyễn Lan Hương.
Giáo dục là 1 "hợp đồng của thị trường" hay vì "public good" (tạm dịch là mục đích phải chăng cho phường hội và cộng đồng). Là một sinh viên, 1 phụ huynh sở hữu con sang năm vào đại học và là một người nghiên cứu về giáo dục đại học, tôi đích thực nghĩ suy khi đọc bài viết của thầy giáo gửi cho sinh viên của mình ở Đại học Kinh tế hiện "hot" trên diễn đàn ở Việt Nam. một bài viết mang những phần phản ảnh đúng thực trạng của nhận thức về giáo dục/vai trò của giáo dục hiện giờ, dù là dưới giác độ 1 phát biểu của tư nhân thầy giáo.
với tí chút trải nghiệm trong khoảng giáo dục Mỹ, tôi muốn được chia sẻ các phận sự của trường học và giáo viên lúc giáo dục là hiệp đồng của thị trường.
1. Giáo dục đại học đúng ko dành cho số đông, nhưng chỉ tiêu chung cục của giáo dục (dù là hệ thống tư hay công) đều phải chuyên dụng cho cho "public good". ấy là triết lý của giáo dục đại học ở Mỹ và hồ hết nước trên toàn cầu, bởi lý do học và giáo dục đại học nhằm dùng cho cho con người và phường hội. đó là lý do dù là tại Mỹ, nơi mang hơn 7.000 đại học những dòng (từ Ivy League đến trường chuyên bán bằng dởm), học sinh học ở bất kỳ trường nào mà đạt chuẩn kiểm định tối thiểu, sở hữu quyền vay tiền (lãi suất ưu đãi, dưới mức vay thương mại) và hưởng trợ cấp học phí trong khoảng bang và liên bang.
Vậy, những hệ thống tương trợ cho sinh viên Việt Nam đi học đang ở đâu và vận hành như thế nào trong các đại học Việt Nam?
hai. nếu chúng ta nhìn tới việc học là một việc đầu tư dài hạn, câu chuyện quan yếu nhất là người nào sẽ đảm bảo thông tin đầy đủ, xác thực và minh bạch để "nhà đầu tư" (cha mẹ và học sinh) quyết định đầu cơ vào đâu? Hệ thống thông báo xác thực về tiền học, tầm giá liên quan, các hoạt động và dịch vụ tương trợ sinh viên, kiếm tìm công tác... hay lớn mạnh nghề nghiệp, thu nhập khi đang đi học hoặc sau phải chăng nghiệp, thực trạng ngành đang vững mạnh hay chậm tăng trưởng, mai sau và dự đoán tăng trưởng kinh tế xã hội/nghề nghiệp, hay thậm chí đơn giản hơn, thông báo về cựu học sinh đã thấp nghiệp, đã sở hữu việc khiến đúng chuyên môn có mức lương bao nhiêu, chất lượng thầy giáo, kiểm định những gì... có trường nào ở Việt Nam đã khiến cho điều này?
3. khi kể đừng than thở về tiền học nâng cao 30% khi mà coi giáo dục là một hợp đồng nhà cung cấp giữa trường và sinh viên, bên phân phối dịch vụ đã "chặn" quyền được nói, được phát biểu, được san sớt suy nghĩ về nhà sản xuất mà trường sản xuất cho sinh viên. tại sao lại thế nhỉ? khi mà đáng lý sinh viên là các bạn, ví như sở hữu tăng phí nhà sản xuất thì phải với ký hợp đồng, với lộ trình và thống nhất giữa các đối tác...
4. Ở Mỹ, khi đi mua đồ, đồ ko đúng như PR hoặc người mua không thích, quý khách có quyền trả lại trong vòng 30 ngày đến 6 tháng. Bên cung ứng đồ với khi phải bồi thường vì quảng cáo láo. Trong trường đại học, giả dụ thầy giáo dạy những gì out-of-date hoặc ko tạo điều kiện cho học sinh mang kiến thức và kỹ năng được cập nhật, đáp ứng khả năng cần lao của sinh viên, sinh viên với quyền tố cáo, đòi đổi giáo viên, đổi lớp/trường và hơn mọi thứ hay của Mỹ, họ có quyền lập trang Student Reviews, viết blog về trường, giáo viên của mình, để nhận xét và đánh giá hay và dở của thầy và trường.
cố nhiên, trong hệ thống thị phần, khái niệm "mua ý kiến" cũng đã xảy ra và khiến sai lệch các nhận xét về thầy và trường, nhưng về căn bản, sinh viên có quyền lên tiếng khi họ đang học, về toàn bộ những gì xảy ra liên quan tới chuyện học của họ. tỉ dụ, muốn nâng cao tiền học, phải có đại diện của sinh viên công ty họp và hợp nhất mang nhà trường, và điều này được ghi rõ trong điều lệ hoạt động. Việc thiết lập và xây dựng hệ thống quyền và phận sự của trường, thầy giáo trong trường đại học của Việt Nam, đồng hành với quyền và trách nhiệm của sinh viên đang như thế nào? Cơ chế đổi lớp, đổi lĩnh vực, và đổi trường can hệ đến xác nhận tín chỉ giữa các ngành và trường... sẽ như thế nào?
5. Hệ thống giám định trường (scorecard) công khai thông báo trên website của chính phủ Mỹ là 1 trong các kênh thấp để biết trường nào vào với trường nào (https://collegescorecard.ed.gov/). mặc dù, theo ý kiến cá nhân tôi, scorecard này vẫn còn phổ biến điểm phải hoàn thiện (ví dụ, ở tra cứu mức lương sau rẻ nghiệp, hiên nay mới giới hạn lại ở mức lương chung cho toàn trường, chưa phản ánh đúng và xác thực về mức lương của từng ngành nghề cụ thể, vì học sinh cần biết theo ngành để xem xét và quyết định ngành học), chí ít, Chính phủ Mỹ đã hiểu và đã vun đắp kênh thông tin chính thức về hệ đại học. Liệu lúc nào sinh viên chúng ta có được điều này trước khi quyết định vào trường nào?
6. có thị trường cần lao Mỹ, cảnh báo về nghề nghiệp, lĩnh vực học, thất nghiệp... luôn được cập nhật. Họ đã kêu lên về vụ "overeducated" (học quá rộng rãi, hơn mức cần thiết), và vụ vay nợ tiền học giờ là khoản nợ nguồn hỗ trợ to nhất... các hệ thống thông tin và cảnh báo độc lập này, lúc nào chúng ta vun đắp được?
7. nếu như giáo dục là 1 thị trường theo kiểu những nước thị phần (Mỹ và những nước đã phát triển), số đông trường vẫn phải phụ thuộc 1 phần vào ngân sách nhà nước, cho tương trợ nguồn vốn, cho nghiên cứu, cho đề tài đặt hàng chính sách, cho n thứ khác. Nhưng vì từ 2008 đến nay, khủng hoảng kinh tế to quá, thất nghiệp phổ biến quá, ngân sách giáo dục cắt giảm đều hàng năm, nên việc kêu gọi hãy học thật rẻ, hãy đi làm cho thêm rộng rãi, hãy tiết kiệm khôn xiết, hãy khiến bất cứ việc gì để phải chăng nghiệp sớm... bị "nhạt" phần nào. Tỷ lệ học sinh sinh viên Mỹ dropout vẫn rộng rãi do phải chịu quá đa dạng sức ép về tiền học và cơm áo, họ đi làm 2-3 jobs nên không kham nổi việc học nữa... Và Mỹ họ tính ra giá thành thiệt hại (cho sinh viên và cho phường hội) khi sinh viên bỏ học còn lớn hơn nhiều so với những tầm giá hỗ trợ sinh viên học.
Vậy, chúng ta sẽ muốn sinh viên chúng ta học trong tình trạng nào, tập kết để đạt kết quả thấp nhất, vừa học vừa làm cho hay học để rồi, vì thiếu tiền, đi làm cho phổ quát lên và sở hữu nguy cơ bỏ học cao? Còn không, học đại học sẽ dành cho "nhà với điều kiện", lúc những chính sách học bổng, tương trợ nguồn vốn, công việc khi đi học chưa được tăng trưởng tốt trong hệ thống đại học. Thế nên, lúc nhắc tới giáo dục thị phần, giao kèo tìm bán kiến thức, chỉ mong người nào chậm triển khai nhìn được cả các mặt rẻ và mặt trái của nó, để chuẩn bị trước chính sách và định hướng, vì 1 "public good"!
Giáo dục là 1 "hợp đồng của thị trường" hay vì "public good" (tạm dịch là mục đích phải chăng cho phường hội và cộng đồng). Là một sinh viên, 1 phụ huynh sở hữu con sang năm vào đại học và là một người nghiên cứu về giáo dục đại học, tôi đích thực nghĩ suy khi đọc bài viết của thầy giáo gửi cho sinh viên của mình ở Đại học Kinh tế hiện "hot" trên diễn đàn ở Việt Nam. một bài viết mang những phần phản ảnh đúng thực trạng của nhận thức về giáo dục/vai trò của giáo dục hiện giờ, dù là dưới giác độ 1 phát biểu của tư nhân thầy giáo.
với tí chút trải nghiệm trong khoảng giáo dục Mỹ, tôi muốn được chia sẻ các phận sự của trường học và giáo viên lúc giáo dục là hiệp đồng của thị trường.
1. Giáo dục đại học đúng ko dành cho số đông, nhưng chỉ tiêu chung cục của giáo dục (dù là hệ thống tư hay công) đều phải chuyên dụng cho cho "public good". ấy là triết lý của giáo dục đại học ở Mỹ và hồ hết nước trên toàn cầu, bởi lý do học và giáo dục đại học nhằm dùng cho cho con người và phường hội. đó là lý do dù là tại Mỹ, nơi mang hơn 7.000 đại học những dòng (từ Ivy League đến trường chuyên bán bằng dởm), học sinh học ở bất kỳ trường nào mà đạt chuẩn kiểm định tối thiểu, sở hữu quyền vay tiền (lãi suất ưu đãi, dưới mức vay thương mại) và hưởng trợ cấp học phí trong khoảng bang và liên bang.
Vậy, những hệ thống tương trợ cho sinh viên Việt Nam đi học đang ở đâu và vận hành như thế nào trong các đại học Việt Nam?
hai. nếu chúng ta nhìn tới việc học là một việc đầu tư dài hạn, câu chuyện quan yếu nhất là người nào sẽ đảm bảo thông tin đầy đủ, xác thực và minh bạch để "nhà đầu tư" (cha mẹ và học sinh) quyết định đầu cơ vào đâu? Hệ thống thông báo xác thực về tiền học, tầm giá liên quan, các hoạt động và dịch vụ tương trợ sinh viên, kiếm tìm công tác... hay lớn mạnh nghề nghiệp, thu nhập khi đang đi học hoặc sau phải chăng nghiệp, thực trạng ngành đang vững mạnh hay chậm tăng trưởng, mai sau và dự đoán tăng trưởng kinh tế xã hội/nghề nghiệp, hay thậm chí đơn giản hơn, thông báo về cựu học sinh đã thấp nghiệp, đã sở hữu việc khiến đúng chuyên môn có mức lương bao nhiêu, chất lượng thầy giáo, kiểm định những gì... có trường nào ở Việt Nam đã khiến cho điều này?
3. khi kể đừng than thở về tiền học nâng cao 30% khi mà coi giáo dục là một hợp đồng nhà cung cấp giữa trường và sinh viên, bên phân phối dịch vụ đã "chặn" quyền được nói, được phát biểu, được san sớt suy nghĩ về nhà sản xuất mà trường sản xuất cho sinh viên. tại sao lại thế nhỉ? khi mà đáng lý sinh viên là các bạn, ví như sở hữu tăng phí nhà sản xuất thì phải với ký hợp đồng, với lộ trình và thống nhất giữa các đối tác...
4. Ở Mỹ, khi đi mua đồ, đồ ko đúng như PR hoặc người mua không thích, quý khách có quyền trả lại trong vòng 30 ngày đến 6 tháng. Bên cung ứng đồ với khi phải bồi thường vì quảng cáo láo. Trong trường đại học, giả dụ thầy giáo dạy những gì out-of-date hoặc ko tạo điều kiện cho học sinh mang kiến thức và kỹ năng được cập nhật, đáp ứng khả năng cần lao của sinh viên, sinh viên với quyền tố cáo, đòi đổi giáo viên, đổi lớp/trường và hơn mọi thứ hay của Mỹ, họ có quyền lập trang Student Reviews, viết blog về trường, giáo viên của mình, để nhận xét và đánh giá hay và dở của thầy và trường.
cố nhiên, trong hệ thống thị phần, khái niệm "mua ý kiến" cũng đã xảy ra và khiến sai lệch các nhận xét về thầy và trường, nhưng về căn bản, sinh viên có quyền lên tiếng khi họ đang học, về toàn bộ những gì xảy ra liên quan tới chuyện học của họ. tỉ dụ, muốn nâng cao tiền học, phải có đại diện của sinh viên công ty họp và hợp nhất mang nhà trường, và điều này được ghi rõ trong điều lệ hoạt động. Việc thiết lập và xây dựng hệ thống quyền và phận sự của trường, thầy giáo trong trường đại học của Việt Nam, đồng hành với quyền và trách nhiệm của sinh viên đang như thế nào? Cơ chế đổi lớp, đổi lĩnh vực, và đổi trường can hệ đến xác nhận tín chỉ giữa các ngành và trường... sẽ như thế nào?
5. Hệ thống giám định trường (scorecard) công khai thông báo trên website của chính phủ Mỹ là 1 trong các kênh thấp để biết trường nào vào với trường nào (https://collegescorecard.ed.gov/). mặc dù, theo ý kiến cá nhân tôi, scorecard này vẫn còn phổ biến điểm phải hoàn thiện (ví dụ, ở tra cứu mức lương sau rẻ nghiệp, hiên nay mới giới hạn lại ở mức lương chung cho toàn trường, chưa phản ánh đúng và xác thực về mức lương của từng ngành nghề cụ thể, vì học sinh cần biết theo ngành để xem xét và quyết định ngành học), chí ít, Chính phủ Mỹ đã hiểu và đã vun đắp kênh thông tin chính thức về hệ đại học. Liệu lúc nào sinh viên chúng ta có được điều này trước khi quyết định vào trường nào?
6. có thị trường cần lao Mỹ, cảnh báo về nghề nghiệp, lĩnh vực học, thất nghiệp... luôn được cập nhật. Họ đã kêu lên về vụ "overeducated" (học quá rộng rãi, hơn mức cần thiết), và vụ vay nợ tiền học giờ là khoản nợ nguồn hỗ trợ to nhất... các hệ thống thông tin và cảnh báo độc lập này, lúc nào chúng ta vun đắp được?
7. nếu như giáo dục là 1 thị trường theo kiểu những nước thị phần (Mỹ và những nước đã phát triển), số đông trường vẫn phải phụ thuộc 1 phần vào ngân sách nhà nước, cho tương trợ nguồn vốn, cho nghiên cứu, cho đề tài đặt hàng chính sách, cho n thứ khác. Nhưng vì từ 2008 đến nay, khủng hoảng kinh tế to quá, thất nghiệp phổ biến quá, ngân sách giáo dục cắt giảm đều hàng năm, nên việc kêu gọi hãy học thật rẻ, hãy đi làm cho thêm rộng rãi, hãy tiết kiệm khôn xiết, hãy khiến bất cứ việc gì để phải chăng nghiệp sớm... bị "nhạt" phần nào. Tỷ lệ học sinh sinh viên Mỹ dropout vẫn rộng rãi do phải chịu quá đa dạng sức ép về tiền học và cơm áo, họ đi làm 2-3 jobs nên không kham nổi việc học nữa... Và Mỹ họ tính ra giá thành thiệt hại (cho sinh viên và cho phường hội) khi sinh viên bỏ học còn lớn hơn nhiều so với những tầm giá hỗ trợ sinh viên học.
Vậy, chúng ta sẽ muốn sinh viên chúng ta học trong tình trạng nào, tập kết để đạt kết quả thấp nhất, vừa học vừa làm cho hay học để rồi, vì thiếu tiền, đi làm cho phổ quát lên và sở hữu nguy cơ bỏ học cao? Còn không, học đại học sẽ dành cho "nhà với điều kiện", lúc những chính sách học bổng, tương trợ nguồn vốn, công việc khi đi học chưa được tăng trưởng tốt trong hệ thống đại học. Thế nên, lúc nhắc tới giáo dục thị phần, giao kèo tìm bán kiến thức, chỉ mong người nào chậm triển khai nhìn được cả các mặt rẻ và mặt trái của nó, để chuẩn bị trước chính sách và định hướng, vì 1 "public good"!
0 nhận xét:
Đăng nhận xét